0

Τώρα θα παίξουμε το “παίξε ελεύθερα”

Oι γονείς που εμπλέκονται ενεργά στο ρόλο τους και ενημερώνονται για τα οφέλη διαφόρων δραστηριοτήτων, βρίσκονται εγκλωβισμένοι συχνά σε δύσκολες αποφάσεις τί να πρωτοκάνουν. Η λίστα τελειωμό δεν έχει, γιατί εκτός του σχολείου, ένα παιδί πρέπει να μάθει Αγγλικά ( που σαφώς πλέον αποτελεί τυπικό και απαραίτητο προσόν για την αγορά εργασίας), να κάνει ένα άθλημα ( που επίσης είναι σημαντική προσθήκη στο πρόγραμμα ειδικά των παιδιών που είναι ιδιαιτέρως ενεργητικά) και από κει και πέρα οι επιλογές αμέτρητες : μουσική, θέατρο, ρομποτική, δεύτερη ξένη γλώσσα, ζωγραφική κ.α. Όλες οι επιλογές είναι εξαιρετικές και όταν οι δράσεις αυτές οργανώνονται από εξειδικευμένους επαγγελματιές τα οφέλη είναι αμέτρητα. Όμως, όλα μαζί δε γίνονται και δε γίνονται γιατί το παιδί δεν εποφελείται από ένα πρόγραμμα αποπνικτικό , που στραγγαλίζει κάθε δικαίωμα του παιδιού να βαρεθεί, να κάτσει και να μην κάνει τίποτα, να μη τον κυνηγάει ο χρόνος.

Τα Σαββατοκύριακα πάλι το πρόγραμμα ξεκινάει από νωρίς. Οι γονείς ψάχνουν άλλες οικογένειες με παιδιά συνήθως, για να περάσουν την ημέρα τους και να δομήσουν το χρόνο τους έτσι ώστε το παιδί τους να μην είναι κλεισμένο μέσα στο σπίτι και να του προσφέρουν πλούσια γνωστικά ερεθίσματα. Συχνά αυτό καταλήγει σε μια Κυριακή απόγευμα, που ο γονιός έχει περάσει όμορφα, αλλά δεν έχει ξεκουραστεί και επίσης δεν έχει βρει το χρόνο να οργανώσει την εβδομάδα του που ξεκινάει.

Οι έρευνες , με μεγάη συνέπεια  τα τελευταία χρόνια, δείχνουν ότι η Σκανδιναβία είναι το μέρος όπου οι συνθήκες ζωής ευνοούν την ψυχική ευημερία και εξέλιξη. Έψαξα να διαβάσω, πως χειρίζονται τα θέματα της γονεϊκότητας για να δω τι μας διαφοροποιεί και είδα ότι πολύ βασικό ρόλο στη διαπαιδαγώγηση και στην εκπαίδευση των παιδιών , διαδραματίζει το μη-κατευθυνόμενο παιχνίδι. Οι γονείς δηλαδή “δημιουργούν” ευκαιρίες κατά βάση, που τα παιδιά αποφασίζουν με ποιον τρόπο θα παίξουν, τί υλικά θα χρησιμοποιήσουν, πότε το παιχνίδι θα ξεκινήσει , πότε θα τελειώσει και ποιο θα είναι το περιεχόμενό του. Για να συμβεί αυτό, αξιοποιούν τη φύση, τις παιδικές χαρές, τις αυλές. Ωθούν τα παιδιά να παίζουν όχι μόνο με παιχνίδια που υπάρχουν αγορασμένα αλλά να φτιάξουν τα ίδια τα παιχνίδια τους, δεν θα κάτσουν δίπλα να τους δείξουν “πώς παίζεται” , αλλά θα ρωτήσουν “πώς θες να παίξουμε;”. Δε θα δημιουργήσουν στο μυαλό τους μια σειρά για το τί πρέπει να γίνει, θα αφήσουν το παιδί να κατευθύνει τη διαδικασία και θα συμμετέχουν προάγωντας τις ιδέες αυτές.

Είναι εντυπωσιακό, αν το σκεφτεί κανείς, ότι το μη κατευθυνόμενο παιχνίδι, είναι κάτι που εμείς όχι μόνο δεν ενισχύουμε στα παιδιά, αλλά συχνά και παρερμηνεύουμε ως “δεν έχει τώρα τί να κάνει…”. Τα παιδιά έρχονται στις συνεδρίες και αναφέρουν συχνά ” η μαμά ή ό μπαμπάς, δε μας αφήνει να παίξουμε ΟΠΩΣ θέλουμε”. Και φυσικά θα παρέμβετε να σταματήσετε μια επικίνδυνη συμπεριφορά, αλλά το να λερωθεί ένα παιδί, το να λερώσει, το να βραχεί και να βρέξει, το να ξεστρώσει το κάλυμμα του καναπέ ή να βγάλει τα μαξιλάρια δεν θα πρέπει ίσως να αποτελούν αφορμές για καβγάδες, αρκεί να μάθω στο παιδί ότι θα πρέπει να συμμετέχει στην αποκατάσταση της ακαταστασίας.

Το μη κατευθυνόμενο παιχνίδι, ενισχύει δεξιότητες που στραγγαλίζονται στην ελληνική πραγματικότητα και στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, όπως η φαντασιακή σκέψη, η δημιουργία, η διαφορετικότητα, η εναλλακτική υπόθεση και η νοητική ευελιξία. Δημιουργήστε συνθήκες στα παιδιά σας να δημιουργήσουν τα ίδια, να χρησιμοποιήσουν τα υλικά διαφορετικά, να εφεύρουν κόσμους με τη φαντασία τους και να σας ταξιδέψουν εκεί, να εκδηλώσουν συναισθήματα ( δύο κούκλες που χτυπιούνται μεταξύ τους , μπορεί να είναι μια πολύ καθαρτική στιγμή για ένα θυμωμένο παιδί). Πολλές φορές έχετε ακούσει πως τα όρια είναι σημαντικά και η σταθερότητα του προγράμματος δημιουργεί ασφάλεια, το παιχνίδι όμως μπορεί και να είναι η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα.

0

Ποιά είναι άραγε η πιο δύσκολη ηλικία;

Η γονεϊκότητα είναι διαφορετικά απαιτητική σε κάθε ηλικιακή και αναπτυξιακή φάση του παιδιού. Οι πρώτοι μήνες, στο πρώτο ειδικά παιδί, χαρακτηριστικό είναι το έντονο στρες μια καινούριας και μη ελεγχόμενης κατάστασης. Γύρω στον πρώτο χρόνο, το παιδί αυτονομείται στη βάδιση και η περίοδος αυτή συνοδεύεται από έντονη σωματική κούραση για το γονιό. Στα 2-3 χρόνια το παιδί έχει πάρα πολύ έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις ( τα γνωστά tantrums), έντονη κινητικότητα και αστείρευτη ενέργεια. Από τα 4 μέχρι και τα 8 με 9 του χρόνια ακολουθεί μια περίοδος έντονων γνωστικών αναζητήσεων και συλλογή εμπειριών καθώς και προετοιμασία για την ένταξη στην προεφηβεία που χαρακτηρίζεται από σωματικές αλλαγές , ορμονικές διαταραχές και τάση για αυτονομία. Ακολουθούν τα χρόνια της προεφηβείας και εφηβείας, όπου οι αλλαγές είναι τεράστιες. Τόσο συναισθηματικά, σωματικά, κοινωνικά, ορμονικά δεν υπάρχει κανένας αναπτυξιακός άξονας που να μένει ανεπηρέαστος στα χρόνια αυτά.

Η αλήθεια όμως είναι, ότι οι εναλλαγές αυτές και όλο αυτή η αναπτυξιακή διαδρομή είναι τόσο δύσκολες για τους γονείς και το παιδί όσο και συναρπαστικές. Το μονοπάτι προς την αυτονομία, την δημιουργία μιας ατομικής και κοινωνικής ταυτότητας, μια συμπαγούς προσωπικότητας είναι μια εκπληκτική αναπτυξιακή κατάκτηση. Και όταν έρθει εκείνη η ώρα, που το παιδί έγινε ένας ενήλικας αυτόνομος, αποζητούμε τα χρόνια που πέρασαν και αναρωτιόμαστε, πώς πέρασε έτσι γρήγορα ο καιρός; Απολαύστε κάθε δύσκολη και εύκολη στιγμή, κρατήστε κάθε μνήμη που σας ταράζει ή σας εκπλήσσει. Ο χρόνος τρέχει…