0

Ο μύθος του “καλού” γονιού και άλλες ιστορίες…

Βρισκόμαστε σε μια εποχή , όπου οι γονείς , αναλώνονται ψυχικά, γνωστικά και συναισθηματικά πολύ στο να βρουν τις κατάλληλες πληροφορίες για να μεγαλώσουν “σωστά” τα παιδιά τους. Ο προσανατολισμός αυτός , είναι τόσο μάταιος όσο και απογοητευτικός , όταν εξ’ορισμού προβλέπει να μην κάνεις λάθη , να διαχειρίζεσαι πλήρως και πάντα τα συναισθήματά σου, να μη χάνεις ποτέ την ψυχραιμία σου, να μην έρχεσαι σε σύγκρουση με το σύντροφο σου κτλ. Πολύ απλά, αυτό ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ.

Περνάμε στην εποχή μας από εκείνη τη χρονογραμμή της συναισθηματικής “αποστείρωσης” του περιβάλλοντος που παιδιά μεγαλώνουν.Φοβόμαστε να μιλήσουμε στα παιδιά μας για όσα σκεφτόμαστε, φοβόμαστε να τσακωθούμε μαζί τους, τρέμουμε αν το σχολείο που διαλέξαμε είναι αρκετά καλό, αν οι εξωσχολικές δραστηριότητες είναι αρκετές ή αν ή κόρη και ό γιος της γειτόνισσας συμμετέχουν και σε κάτι άλλο, που εμείς δεν το πήραμε είδηση και “πω,πω…να μην το ξέρω νωρίτερα…αφού τα έψαχνα εγώ, πώς μου ξέφυγε…;” Και φοβόμαστε γιατί θα τους δημιουργήσουμε ψυχικά τραύματα που ύστερα θα έχουν σοβαρό αντίκτυπο στη ζωή τους. Αυτό που συνήθως πετυχαίνουμε είναι να΄βιώνουμε και να μεταδίδουμε πολύ στρες και να χάνουμε τη δημιουργικότητά μας στον χρόνο που περνάμε με τα παιδιά μας.

Θυμάμαι, ένα παιδί που είχε παραπεμφθεί σε εμένα και όταν συνάντησα την οικογένεια, αντιλήφθηκα ότι ήταν πολύ επιφορτισμένη με το άγχος ότι η οικονομική ανέχεια στερούσε από τα παιδιά τους την πρόοδο, την εξέλιξη, τη “σωστή ψυχαγωγία” κτλ. Αυτό το βάρος φαινόταν να είναι τόσο μεγάλο για την οικογένεια που δημιουργούσε μια παραίτηση από την πλευρά των γονιών, όποτε οικονομικά η κατάσταση χειροτέρευε. Όταν ρώτησα το γιο τους, “αν μπορούσες να επιλέξεις κάτι να κάνεις που θα σε έκανε πολύ ευτυχισμένο τί θα ήταν αυτό;”, το παιδί μου απάντησε, να βάλουν ένα σεντόνι στο σαλόνι, να παριστάνουν πως είναι στη σκηνή και να δούνε ταινία με ποπ κορν.

Προφανώς και το να περνάω χρόνο με το παιδί μου είναι αξία μέγιστη, προφανώς και το να προβληματίζομαι για το πώς θα του “προσφέρω” μια  ζωή που θα τον προικίσει με ερεθίσματα και θα το βοηθήσει να αναπτυχθεί ώριμα είναι αυτοσκοπός, στο εννοιολλογικό περιεχόμενο που του προσδίδουμε διαφωνώ. Το παράσημο του “καλού” γονιού δεν στο δίνουν οι άλλοι, στο δίνει μόνο το παιδί σου. Και για το παιδί σου, υπάρχει μία σημαντικότατη αξία , και αυτή δεν είναι άλλη από το να είναι ευτυχισμένο.

Ευτυχισμένο δε σημαίνει, πάντα να γελά, δε σημαίνει πάντα να συμφωνεί, δε σημαίνει να μη τσακώνεστε. Νομίζω, ότι ευτυχισμένος είναι κάποιος, όταν ξέρει ότι του φέρονται με δικαιοσύνη, αντιλαμβάνεται ότι δεν επικρίνεται για τις επιλογές του, όταν η μικρή φωνούλα που λέει “θέλω να παίξω λίγο, όχι μόνο να τρέχω από δω και από εκεί” εισακούγεται. Είναι κάποιος ευτυχισμένος, όταν μέσα στην οικογένεια του επιτρέπεται να περνά από όλο το φάσμα των συναισθημάτων και να νιώθει ότι αυτό είναι φυσιολογικό. Είναι ευτυχισμένος κάποιος όταν αντιμετωπίζεται με ειλικρίνεια και όταν βέβαια γνωρίζει και τηρούνται τα όρια που θα επιτρέψουν στην οικογένεια να ζει αρμονικά και να αναζητά τις λύσεις της μέσα από τους κανόνες που έθεσε.

Ο δρόμος της γονεϊκότητας δεν είναι γραμμικός, κάτι βρίσκεις και κάτι χάνεις στη συμπεριφορά σου και μετά κάνεις ένα βήμα πίσω και αναζητάς πάλι τη λύση. Δεν περνά μόνο μέσα από σωστές αποφάσεις και αυτό δε θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αποτυχία αλλά ως ευκαιρία για μάθηση, μέχρι το επόμενο λάθος. Δεν είναι λιγότερο επαρκής ο γονιός, που επιλέγει να περνά καλά και χωρίς το παιδί του, χωρίς ωστόσο να το παραμελεί.

Η γονεϊκότητα είναι ένα σημαντικότατο οροσήμο στην εξέλιξη του ατόμου, όπου νέοι ρόλοι εισάγονται μάζι με πολύ στρες για το άγνωστο και την ευθύνη. Ο καθένας θα κάνει τις επιλογές του με βάση το σύστημα αξιών του, αλλά είναι σημαντικό να μάθει στο παιδί του να κάνει και εκείνο τις επιλογές του, και αυτό σημαίνει να αποδεχθεί ή και να μπορέσει να απορρίψει αυτό το σύστημα αξιών μέσα στο οποίο μεγαλώνει. Και τότε, είναι βέβαιο ότι το ίδιο το παιδί θα θεωρεί ότι είχε έναν “καλό” γονιό, έναν συνοδοιπόρο, ένα βατήρα που του έδωσε την ώθηση να ανακαλύψει τη δική του ευτυχία, έξω από τον ίδιο το γονιό, αλλά και θα είναι εκεί πάντα με ανιδιοτέλεια, να το στηρίζει στα δύσκολα και να το ακούει.

0

Μην χοροπηδάς, μην κάνεις ψίχουλα, μην αναπνέεις…στο λέει η μαμά!

Σε μια εποχή που η πληροφορία είναι παντού διαθέσιμη, αλλά καθόλου εύκολο δεν είναι να την ελέγξεις, η γονεϊκότητα έχει αναχθεί σε εξίσωση πυρηνικής φυσικής. Θα βρεις παντού οδηγούς για τα πάντα, “πώς να είσαι καλός γονιός”, “πώς να μεγαλώσεις ευτυχισμένα παιδιά”, “τα 100 πράγματα που δεν πρέπει να πεις στα παιδιά σου” κ.α., και φυσικά υπάρχουν ερευνητικά δεδομένα, που καταδεικνύουν χωρίς αμφιβολία πως κάποιες συμπεριφορές όταν επαναλαμβάνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα από την πλευρά του γονιού επηρεάζουν το παιδί του, αλλά οι οδηγοί είναι για τις μηχανές και όχι για τους ανθρώπους.

Ένα σύνηθες αποτέλεσμα της αγωνίας του κάθε γονιού να είναι ένας εξαιρετικός γονιός, είναι να προσπαθεί να “τσεκάρει” στο μυαλό του, αν το παιδί του πληρεί όλα τα κριτήρια ενός “καλού” παιδιού, σύμφωνα με τον οδηγό “Οι 20 καλύτερες συμπεριφορές”. Και κάπως έτσι αρχίζει ο ατέρμονος κύκλος των “μη”. “Μην τρως και κάνεις ψίχουλα”, “μη μιλάς δυνατά”, “μη χοροπηδάς, θα πέσεις”, “μη χτυπάς τα άλλα παιδιά”, “μην αντιμιλάς στη δασκάλα”, ” μην κάθεσαι λερωμένος στον καναπές”…Αλήθεια, πόσοι από εσάς έχετε συζητήσει με φίλους και συγγενείς, το πόσο αφόρητη συμπεριφορά είναι αυτή για να τη δέχεσαι, από το σύντροφό σας πιθανώς ή στον εργασιακό σας χώρο; Το παιδί , επειδή συνήθως δεν μπορεί να αντιδράσει λεκτικά στην αυθεντία του γονιού, καταφεύγει στις εξής λύσεις : κωφεύει, αδιαφορεί ή υιοθετεί συμπεριφορές που δεν είναι πολύ λειτουργικές ( π.χ. γίνεται αεικίνητο, κάνει εκρήξεις θυμού, σας ειρωνεύεται, πετάει πράγματα κ.τ.λ.)

Είναι γεγονός πως υπάρχουν συμπεριφορές που αφορούν την ασφάλεια και την υγεία του παιδιού, και στις οποίες καλείστε να υποδείξετε το σωστό, γιατί είναι μέρος του ρόλου σας ως γονείς (π.χ. το πλύσιμο των χεριών, τη λήψη κατάλληλων τροφών, τους κανόνες επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια και την κοινωνία) και σαφώς η ύπαρξη ορίων είναι μεγίστης σημασίας και προτεραιότητας στην εξέλιξη των παιδιών. Είναι όμως επίσης γεγονός, ότι τα παιδιά δεν μπορούν να ζουν κλεισμένα μέσα σε μια μέγγενη απαγορεύσεων, γιατί αυτό δεν τα ευχαριστεί. Σκέφτείτε, αν πολλές φορές οι παρατηρήσεις που αναγκάζεστε να κάνετε, αφορούν κάτι που πραγματικά σας ενοχλεί, ή αν αφορούν μια συμπεριφορά που κάποιος τρίτος σας υποδεικνύει ( ” πώς μιλάει έτσι το παιδί, δε θα του πεις κάτι; Πώς λερώνεται έτσι το παιδί, δεν του έχεις πει να μην πηγαίνει στα χώματα;). Τέλος σκεφτείτε, τί έχει για εσάς πραγματική αξία, ένα ευτυχίσμενο και ισορροπημένο παιδί και μια παραγωγική σχέση μεταξύ σας ή  ένα παιδί που ικανοποιεί ανάγκες τρίτων και μέσα από αυτή του τη δεξιότητα κάποιος σας χτυπά την πλάτη και σας λέει “είσαι καλός γονιός, το παιδί σου σε ακούει”.

Οι πολλές απαγορεύσεις και οι συνεχείς υποδείξεις, “περνάνε” στα παιδιά μηνύματα, όχι πολύ βοηθητικά για την ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους. Το πρώτο είναι ότι δεν δικαιούσαι να κάνεις λάθη, το δεύτερο ότι δεν είσαι έτσι ακριβώς όπως σε θέλω και το τρίτο είναι ότι  δεν μπορείς να είσαι αυτό που επιθυμείς , πρέπει να χωρέσεις μέσα στα καλούπια που σου έφτιαξα, εγώ ο γονιός σου, που “ξέρει”.

Σκεφτείτε επίσης, ότι αν κάτι που δοκιμάζετε ως γονεϊκή τακτική δεν είναι λειτουργική για το παιδί σας και για εσάς και έχει ως συνέπεια την εμφάνιση συμπεριφορών που σας προβληματίζουν, το πρώτο που καλείστε να κάνετε είναι να την αλλάξετε. Δοκιμάστε λοιπόν να αφήσετε τα πολλά “μη” και να πιάσετε το χέρι, να πάρετε αγκαλιά και να εστιάσετε σε όσα θαυμάζετε στο παιδί σας, σε όσα αγαπάτε πολύ, σε όσα σας κάνουν περήφανους!